Kyfoplastiek & vertebroplastiek voor osteoporotische wervelbreuken

Door de vergrijzing van onze bevolking, worden we geconfronteerd met een toename van het aantal dorsale en lumbale osteoporosefracturen (osteoporose = botontkalking). Bij patiënten met een dergelijke fractuur worden we met 2 problemen geconfronteerd. Enerzijds is er de instabiliteit van de fractuur zelf, anderzijds is er het probleem van de osteoporose.

Instabiliteit van een wervelfractuur betekent dat de fractuur van die aard is, dat zonder chirurgische reductie of reconstructie en stabilisatie de wervel en de wervelzuil hun integriteit niet kunnen bewaren. De gevaren hiervan zijn beschadiging van het ruggenmerg of de zenuwwortels. Daarnaast kan blijvende pijn het gevolg zijn. Bij porosefracturen komt daar nog bij dat de kyfosevorming (een blijvende kromming van de wervelkolom waardoor je voorover gebogen staat) ter hoogte van een ingedeukt wervellichaam de krachten op de andere wervels doet toenemen, waardoor het gevaar op nieuwe, spontane fracturen vergroot en uiteindelijk een kyfose van de ganse wervelzuil kan ontstaan. Dit op zich is een oorzaak van pijn, maar het verandert ook de globale balans van de patiënt. Hierdoor vergroot niet alleen de kans op valpartijen maar ook de energie die nodig is om rechtop te staan en zich te verplaatsen. Met andere woorden, de patiënt wordt minder mobiel. Hij geraakt sociaal meer afhankelijk en geïsoleerd en ... de osteoporose wordt verder in de hand gewerkt. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken is de behandeling van de osteoporose en die van de andere aandoeningen van deze vaak oude mensen belangrijk.
 
Het grootste deel van deze wervelfracturen wordt zonder operatie behandeld. Bij instabiliteit is heelkunde echter noodzakelijk. Wanneer de neurologische structuren bedreigd worden, is een open ingreep nodig. Deze structuren worden dan vrijgemaakt en er wordt een stabilisatie uitgevoerd met behulp van schroeven, staven en botgreffes. (Fig. 1, onderaan) Bij osteoporose stelt deze benadering problemen. Enerzijds is een operatie vaak niet wenselijk omwille van de hoge leeftijd. Anderzijds bestaat het gevaar op uitscheuren van de schroeven uit de te zachte beenderen. 

Fig. 1: Combinatie van een kyphoplastiek met een posterieure fusie

Wanneer de zenuwen niet bedreigd zijn, is een laminectomie meestal niet nodig. Omwille van de risico’s en de morbiditeit - eigen aan het gebruik van staven en schroeven - werd vroeger vaak afgezien van herstel van de gebroken wervel bij oude mensen. Met een vrij nieuwe techniek, met name de kyphoplastiek, kan de fractuur van de wervel nu toch gereduceerd worden terwijl een zware open ingreep vermeden wordt. Bij deze techniek wordt doorheen de huid in het wervellichaam een canule aangebracht waardoor een ballonnetje geschoven wordt. Hiermee wordt het samengedrukte wervellichaam opgekrikt. In de holte die achterblijft na het verwijderen ervan, wordt een pasta aangebracht die na uitharding de stevigheid van de wervel herstelt en de pijn soms spectaculair vermindert

Fig 2: Voorbeeld van een kyphoplastiek voor (inzet rechts boven) en na de ingreep.

Het voornaamste nadeel van deze techniek is dat ze bijzonder duur is. De belangrijkste indicaties zijn blijvende pijn of belangrijke vervorming van een wervellichaam na een osteoporosefractuur. Dezelfde problemen worden vaak gezien bij wervelmetastases. Omdat deze ingreep de pijn en de instabiliteit snel kan verminderen is ze vaak erg waardevol bij deze patiënten voor wie comfort soms het belangrijkste is.
 
Een vergelijkbare maar goedkopere percutane techniek is de vertebroplastiek. In het wervellichaam wordt eveneens een canule aangebracht. Door de canule wordt, zonder eerst een ballon te gebruiken, een vloeibaar hars tussen de bottrabekels gespoten om zo de wervel te verstevigen. Deze techniek kan toegepast worden ter preventie van inzakking van intacte wervels bij ernstige therapieresistente osteoporose of van wervels onder en boven gebroken wervels. De belangrijkste risico’s zijn lekkage in de venen en naar de neurologische structuren toe. Daarom is deze techniek mogelijk niet zo geschikt voor de behandeling van de fractuur zelf.
 

Besluit

De laatste jaren is belangrijke vooruitgang geboekt bij de behandeling van osteoporosefracturen. Met nieuwe operatietechnieken en een intensieve interdisciplinaire samenwerking wordt een geïntegreerde behandeling op maat van de patiënt aangeboden en wordt een belangrijke daling betracht van de morbiditeit van deze letsels; een morbiditeit die nog te vaak onderschat wordt.

 

Wie is online?

We hebben 14 gasten en geen leden online

Aanmelden